Janny en Dick

Afasiecentrum Noord-Holland Noord

Janny's eenzame zwijgen

Tekst: Steven van der Burg – Fotografie: Eric Minten

23-07-2019

Ja, ik wil 4x per jaar het
digitale magazine ontvangen

Meld je aan door hieronder jouw e-mailadres op te geven. Dit adres wordt door ons alleen gebruikt om je ons digitale magazine te sturen. Lees hier ons privacybeleid.

Lees je Bladeren liever op papier? Dat kan ook! Je kunt ‘m gratis afhalen op verschillende locaties of je kunt een abonnement nemen zodat de volgende vier nummers vanzelf naar je worden opgestuurd.

Veel plezier met ons magazine

Dick rijdt motor, net als ik. Een BMW heeft-ie. Ik een Yamaha, een Fazer. Dick toert graag en dan het liefst alleen. Zeker niet met een grote groep. Dat hoeft van mij ook niet zo hard. Maar ik toer wel af en toe met mijn schoonvader. Nee, Dick wil echt alleen rijden. Kan ik me wel voorstellen, want ik… In no time zijn Dick en ik in geanimeerd gesprek. Tot Dick zichzelf onderbreekt: "Dit heeft Janny dus nooit. Afasie sluit buiten. Je hoort nergens meer bij."

"Dat is wat Janny je wil vertellen," vertelt Dick. "Jij en ik raken zomaar in gesprek. Hoe vaak heb je dat niet? Maar zij heeft dat nooit. Alles is communicatie. En de meeste communicatie is praten."

Meepraten

"Dat is wat Janny wil vertellen …" Niet dat ze veel heeft gezegd tijdens het interview. Dick deed het woord. Voor Janny is meepraten geen optie. Ze moet bij elke zin, elk woord, elke lettergreep denken. "Denken, denken, denken," weet ze moeizaam te formuleren.
Schrijven schijnt nog wel te gaan, maak ik op een gegeven moment op. Want ze zegt iets in de trant van dat praten heel moeilijk is en schrijven makkelijk. Als ik die stelling voor alle zekerheid herhaal, nuanceert ze: "Niet makkelijk. Minder moeilijk." Ze zegt het weliswaar niet, maar ik citeer het toch. Ze knikt.

Daar ga je al

Janny nodigde me via de logopedist uit haar te interviewen. Ze wil dat ik vooral probeer om jou, lezer, mee te geven wat leven met afasie betekent. Het eerste is dan, dat ze dat zelf niet kan uitleggen. Dat is fysiek niet mogelijk. Daar ga je al.
Janny heeft gelukkig Dick, haar man. Plak er drie lettergrepen aan vast en je hebt 'man-tel-zor-ger'. Maar niks ervan: "Ik ben geen mantelzorger, ik ben echtgenoot. In voor- en tegenspoed."

Dick lijkt te begrijpen wat Janny wil zeggen. Niet voortdurend, hoor. Er zijn momenten dat het interview muurvast zit. Maar over het algemeen weet hij haar aardig te verwoorden. Een kwestie van aanvoelen. Want hij is dus echtgenoot en geen mantelzorger: "Als je kleine kinderen hebt en je gaat op vakantie, dan zorg je er eerst voor dat het leuk is voor de kinderen. Dan heb je zelf ook een fijne vakantie. Zo is ons leven nu ook: als het voor Janny goed is, heb ik het ook leuk. Het is geen opoffering, het is je verhouden tot elkaar en de omstandigheden. De uitdaging is om te kijken naar mogelijkheden."

Hectiek

Over vakantie gesproken … Een paar jaar geleden waren ze op vakantie neergestreken in Italië. Ze lopen er samen over straat en – patsboem – Janny een herseninfarct. Dick had natuurlijk niet meteen de diagnose klaar, maar wist wel direct dat het ernstig was. Janny herinnert zich er niets van …

Na de eerste hectiek volgt een lange tijd van ziekenhuisopname en revalidatie. Hun huis kreeg de nodige aanpassingen en ze kochten een auto met ruimte voor de rolstoel. Rolstoel? Had ik nog niet vermeld dat Janny halfzijdig verlamd is? Tja … Weet je wat het is, lezer? Die halfzijdige verlamming heeft ze aanvaard. Daar heeft ze mee leren leven. Ze redt zichzelf thuis prima en samen met Dick gaat ze er graag op uit. Vakantietjes, wandelingen langs de kust, boodschappen … Dat werk.

Eenzaam

Maar die afasie! Die is geen doen! Die vergalt haar leven!
Ze heeft ook kleinkinderen, weet je. Daar kan oma geen woord mee wisselen. Voor die jonge kinderen is dat niet te bevatten. Dat maakt het voor haar alleen maar erger. Frustrerender. Haar dag begint eigenlijk pas om een uur of tien en is om een uur of drie wel afgelopen. Kapot is ze dan. Een groepsgesprek kan ze niet volgen. Zo rijst uit de woorden van Dick en de stilte van Janny een existentiële eenzaamheid op. "Eenzaam," mompel ik. Janny breekt. Verbijt haar tranen. Draait weg.

Zoveel te zeggen

Natuurlijk zijn er ook mooie dingen in haar leven. Ze is trots op haar beide kinderen, ze dweept met haar kleinkinderen. Ze geniet van de uitjes samen met Dick. Materieel hebben ze het goed.
Maar die afasie, mensen … Niet eens in de winkel kunnen zeggen: "Het hoeft niet ingepakt." Ik noem maar wat. Of naar een klantenservice bellen. Kan niet. Nooit in een café kunnen zeggen: "Zonder slagroom." Of alleen maar: "Dank u."
Ach, er is zoveel te zeggen. Belangrijke zaken, en triviale. Ik rij bijvoorbeeld motor, net als Dick. Hadden we nog uren over kunnen praten. Maar ik kwam dus voor een gesprek met Janny. Toen Dick even de kamer uit was, hebben we het geprobeerd.
Het ging niet.

Afasiecentrum Noord-Holland Noord
Het afasiecentrum van Esdégé-Reigersdaal ondersteunt volwassenen met afasie. Beter omgaan met de afasie in het dagelijks leven staat voorop. Het centrum biedt ook netwerkondersteuning. Er zijn locaties in activiteitencentra in Den Helder, Schagen, Hoorn en Alkmaar. Op www.afasiecentrumnhn.st-er.nl vind je de gegevens.

Cathrine Lemmens is logopedist bij het afasiecentrum. "Aangrijpend en herkenbaar," noemt zij het verhaal van Janny. "Vooral dat eenzame gevoel gaat je natuurlijk aan het hart. Wij proberen daarom ook te werken aan mogelijkheden voor en kansen op communicatie voor de cliënten. Dat vraagt ook wat van de communicatiepartner, zoals Dick laat zien. Gelukkig zien we dat mensen met afasie hierbij.

Bekijk hier de website van Afasiecentrum Noord-Holland Noord

Met delen vergroot je kansen

In dit verhaal leerde je iemand met een beperking kennen of iemand die ondersteunt. Delen neemt onbekendheid weg en vergroot kansen op contact en samen optrekken. Doe je mee?
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Lees ook deze verhalen...

Blokken van de Yucelmethode

De Yucelmethode

De Yucelmethode wordt gebruikt om uiteenlopende vraagstukken te concretiseren. De aard van de vragen kan uiteenlopend zijn. Zo kunnen vragen van cliënten, maar ook van teams via de methode benaderd
lees meer...
Portret Kimberly bij BlueSun In Den Helder

Jobcoaching in Den Helder

Kimberly Kalter (26) deed haar opleiding bij de Pijler in Den Helder. Na school ging ze aan het werk bij een verzorgingshuis op Texel. "Ik vond het daar niet zo
lees meer...
Mick op de schommel bij Activiteitencentrum Buitenhof

Werken bij Activiteitencentrum Buitenhof

Het werken op Activiteitencentrum Buitenhof is zeer afwisselend. Barry Schipper (35), Dave Hollanders (38) en Simone Dekker (31) vertellen over de manier waarop zij cliënten ondersteunen. Over veiligheid, vertrouwen en
lees meer...
Portret Cor bij Karwei Hoorn

Aan de slag met jobcoaching

Een grote bouwmarktketen die bij Esdégé-Reigersdaal aanklopt of er nog meer cliënten zijn die bij een bouwmarkt willen werken… Het lijkt wel de omgekeerde wereld maar het gebeurde wel! In
lees meer...
Blokken van de Yucelmethode

De Yucelmethode

De Yucelmethode wordt gebruikt om uiteenlopende vraagstukken te concretiseren. De aard van de vragen kan uiteenlopend zijn. Zo kunnen vragen van cliënten, maar ook van teams via de methode benaderd
lees meer...
Portret Kimberly bij BlueSun In Den Helder

Jobcoaching in Den Helder

Kimberly Kalter (26) deed haar opleiding bij de Pijler in Den Helder. Na school ging ze aan het werk bij een verzorgingshuis op Texel. "Ik vond het daar niet zo
lees meer...
Mick op de schommel bij Activiteitencentrum Buitenhof

Werken bij Activiteitencentrum Buitenhof

Het werken op Activiteitencentrum Buitenhof is zeer afwisselend. Barry Schipper (35), Dave Hollanders (38) en Simone Dekker (31) vertellen over de manier waarop zij cliënten ondersteunen. Over veiligheid, vertrouwen en
lees meer...
Portret Cor bij Karwei Hoorn

Aan de slag met jobcoaching

Een grote bouwmarktketen die bij Esdégé-Reigersdaal aanklopt of er nog meer cliënten zijn die bij een bouwmarkt willen werken… Het lijkt wel de omgekeerde wereld maar het gebeurde wel! In
lees meer...

Voorwaarden abonnement Bladeren

Begrippen

  • Bladeren
    Het tijdschrift met die titel, dat 4 maal per jaar wordt gemaakt en uitgegeven door Stichting Esdégé-Reigersdaal.
  • Abonnement
    Het abonnement is een éénmalige betaling die recht geeft op toezending van 4 opeenvolgende kwartaaluitgaven van Bladeren en heeft daardoor een looptijd van ongeveer één jaar.  

Bepalingen

  • Abonnees kunnen via e-mailadres bladeren@esdege-reigersdaal.nl contact opnemen met de redactie en administratie van Bladeren. 
  • Abonnees kunnen een adreswijziging doorgeven en klachten melden bij het niet ontvangen van Bladeren. 
  • Abonnees zijn verantwoordelijk voor het tijdig doorgeven van een adreswijziging.
  • Indien gewenst kan de verdere toezending van Bladeren worden stopgezet.
  • Er vindt geen terugbetaling plaats voor niet ontvangen nummers bij onjuiste adressering of bij het stopzetten van de toezending.
Privacy
De verkregen adresgegevens worden uitsluitend gebruikt voor het toezenden van Bladeren en ze worden niet beschikbaar gesteld aan derden. Het privacy reglement van Esdégé-Reigersdaal is van toepassing.

Visie Esdégé-Reigersdaal

Esdégé-Reigersdaal is een visie gestuurde organisatie.

Onze visie:
Alle mensen zijn gelijkwaardig, elk mens is uniek.

Daarom heeft iedereen recht op:

  • respect
  • ontplooiing
  • een volwaardige plaats in de samenleving
  • relaties met andere mensen
  • eigen keuze


Dit betekent dat wij:

  • het individu respecteren
  • inspelen op de mogelijkheden van het individu
  • ondersteuning bieden bij het maken van keuzes
  • uitgaan van het gewone en speciale voorzieningen treffen waar nodig
  • ondersteuning bieden bij het aangaan en behouden van relaties
  • gericht zijn op een volwaardige plaats voor het individu in de samenleving

Volwaardig burgerschap van mensen met een beperking vinden wij belangrijk. Daarom werken we mee aan normalisatie en integratie. Mensen krijgen bij ons de ruimte om passende ondersteuning te organiseren. Zoveel mogelijk beslissingen worden genomen in de omgeving van de cliënt, waar immers de ondersteuningsvragen worden geformuleerd. Van medewerkers verwachten we dat ze cliënten vanuit deze visie respectvol ondersteunen.

Totale Communicatie

Totale Communicatie is het ondersteunen en bevorderen van communicatie met diverse middelen zoals foto`s, pictogrammen, gebaren, verwijzers en geschreven taal. Totale Communicatie wordt vooral gebruikt bij mensen met een verstandelijke beperking, kinderen met spraak/taal moeilijkheden en bij mensen met afasie of dementie

Gentle Teaching

Gentle Teaching (McGee, 1992) is een methodiek die veel voorkomt bij het begeleiden van mensen met een verstandelijke beperking. De methodiek is gebaseerd op de Psychologie van wederzijdse afhankelijkheid. Hierbij gaat men ervan uit dat ieder mens de behoefte heeft zich verbonden te voelen met anderen in wederkerige en gelijkwaardige relaties. Bij Gentle Teaching is een veilige en liefdevolle relatie de basis voor de ontwikkeling van de cliënt.

De begrippen die bij Gentle Teaching centraal staan zijn:

  • We respecteren elkaar
  • We accepteren elkaar
  • We proberen elkaar te begrijpen
  • We waarderen elkaar
  • We geven elkaar zelfvertrouwen
  • We proberen elkaar vooruit te helpen

LACCS

Het LACCS-programma richt zich op de kwaliteit van leven van cliënten met EVMB. Binnen het programma wordt er aan de hand van vijf gebieden gekeken hoe goed het leven van de cliënt is. De vijf gebieden sluiten aan bij algemene menselijke behoeften. De gebieden zijn:

  • Lichamelijk welzijn
  • Alertheid
  • Contact
  • Communicatie
  • Stimulerende tijdsbesteding

Door bewust te kijken naar deze vijf gebieden en hoe ze voor een cliënt verbeterd kunnen worden, werken alle betrokken samen aan een goed leven voor de cliënt. Per gebied zijn er een aantal waarden geformuleerd die helpen om concreet te kijken naar de kwaliteit van het leven van de cliënt. De vijf LACCS-gebieden zijn allen even belangrijk.

Het LACCS-programma kenmerkt zich door een zeer cliëntgerichte ondersteuning. De vijf gebieden hebben een directe relatie met het dagelijks leven van de cliënt. Het zien van ontwikkelmogelijkheden, hoe klein dan ook, speelt binnen het LACCS-programma een belangrijke rol.