Duofiets

Presentie: een cliëntgerichte benadering

Presentie is geen koud kunstje

Tekst en fotografie: Eric Minten 

09-03-2020

Hij werkte 48 jaar in de zorg. Lees die zin rustig nog eens. Acht-en-veer-tig-jaar! En nu is hij met pensioen. Gerrit Lemmen. Zette zich al die tijd in om het leven van cliënten te verbeteren. Probeerde het beheersmatige buiten de spreekwoordelijke zorgdeur te houden. Omdat hij er niet in gelooft. Het past gewoon niet bij hem. Gerrit is een product van de jaren 70 en die zijn, hier en daar, nog altijd actueel.

“Het zelf kunnen bepalen hoe je je eigen leven leidt en zelf kunnen bepalen wie je bent, zijn de belangrijkste dingen die je hebt”, aldus Gerrit. “Dat ik binnen de zorg ging werken was geen idealisme,” en vervolgens breed lachend, “ik kon gewoon niets anders.” Toen Gerrit net begon, vond hij het gezellig met zijn collega’s. “Je was onder mekaar en kon op z’n tijd een potje tafeltennissen. En het werken met de cliënten? Ja, dat was ook wel leuk. Zo stond ik er in het begin in. Had de mavo gedaan, was zeventien en een half, jonger mocht je niet beginnen, en ging de zorg in. De Z-opleiding doen. Die was intern.” 

“Het zelf kunnen bepalen hoe je je eigen leven leidt en zelf kunnen bepalen wie je bent, zijn de belangrijkste dingen die je hebt”, aldus Gerrit. “Dat ik binnen de zorg ging werken was geen idealisme,” en vervolgens breed lachend, “ik kon gewoon niets anders.” Toen Gerrit net begon, vond hij het gezellig met zijn collega’s. “Je was onder mekaar en kon op z’n tijd een potje tafeltennissen. En het werken met de cliënten? Ja, dat was ook wel leuk. Zo stond ik er in het begin in. Had de mavo gedaan, was zeventien en een half, jonger mocht je niet beginnen, en ging de zorg in. De Z-opleiding doen. Die was intern.”

Gerrit Lemmen
Gerrit
Presentie

Presentie is binnen Esdégé-Reigersdaal een veel gebruikt begrip. De presentietheorie en de daaruit volgende presentiebenadering werden ontwikkeld in de jaren 90. Professor Andries Baart leidde destijds een tien jaar durend onderzoek. Hij baseerde zich daarbij niet op een bestaande theorie, maar observeerde, wat hij noemde, ‘goede werkers’. Hij probeerde te achterhalen wat hen succesvol maakte en ontdekte dat zij overeenkomstig gedrag vertoonden. Hierin weken zij af van wat zij tijdens hun opleiding en in lesprogramma’s geleerd hadden.

Deze andere manier van doen werd, volgens Baart, bijzonder gewaardeerd door mensen die zorg nodig hadden. “Gelukkig zijn het geen professionals”, gaven zij hem opgelucht terug wanneer hij hen vroeg naar hun ervaringen.
Uiteindelijk heeft Baart niet alleen het geobserveerde gedrag beschreven, hij verklaarde ook de effecten ervan. En zo ontstond de presentietheorie. Baart ziet zichzelf als de geestelijk vader van de presentietheorie en niet van presentie zelf. Dit gedrag bestond al bij individuen die op een afwijkende manier naar zorg keken. Een manier van werken die vanaf 2001 op steeds meer vakgebieden op sympathie kon rekenen. Mensen gebruiken de presentiebenadering omdat het aansluit bij wie ze zijn, hun passie, hun werkplezier en bij wat ze voor een ander willen betekenen.

Wat te doen?

Wanneer je in contact bent met een cliënt moet er vaak iets gebeuren. Dagelijkse verzorging, klaarmaken voor vertrek naar dagactiviteiten, een gesprek voeren, etc. Er moet iets worden geregeld. Dat kun je allemaal zelfreferentieel doen. Dat wil zeggen vanuit jezelf zonder dat de ander daar een rol in speelt. Jij bepaalt hoe en wat er gaat gebeuren. Wanneer je relationeel werkt, stem je jouw ideeën over wat er moet gebeuren af op de ander. Zorg vanuit de relatie dus. Hierdoor erken je dat de relatie met de ander van betekenis is binnen de zorg die je verleent.

Contact met de ander, begint bij jezelf.

Gerrit: “Veel theorieën zoals Gentle Teaching en Triple C, komen in de essentie neer op het contact maken met elkaar. Het écht contact maken met elkaar. Althans zo zie ik het. Bij presentie is dat niet anders. Je moet helemaal aanwezig zijn. Present dus. Geïnteresseerd zijn in de ander en warmte over kunnen brengen. Dat begint altijd bij jezelf. Als je een rotdag hebt moet je dat kunnen erkennen. Als je dat kunt, ben je op de goede weg en weet je eigenlijk al heel goed waar je staat. Soms is het voor mensen moeilijk om zich bewust te zijn van dit soort dingen. Dat maakt het werk lastiger.”

Om wie gaat het?

Gerrit: “Wanneer een cliënt boos of agressief wordt, kun je denken dat het aan de cliënt ligt. Je kunt je ook afvragen: waarom moest deze cliënt nou boos worden? Was hij boos op mij? Om iets wat ik deed of juist niet deed? Wat was dat dan? De cliënt kan het vaak niet helpen dat hij op een bepaalde manier reageert. Dat is vaak juist waarom je hem ondersteunt. Je zult de aanleiding van die boosheid dus bij jezelf moeten zoeken. Wat heb ik gedaan? Waarom heb ik de signalen die de cliënt gaf niet opgemerkt? Waarom ben ik niet gewoon even weggegaan? Wanneer ik hier met mensen over spreek, zijn ze soms verontwaardigd: ‘Ik laat mij toch niet wegsturen!’ ‘Waarom niet?’, vraag ik dan, ‘het gaat toch niet om jou?’ Wanneer je een cliënt ondersteunt en hij geeft aan dat je weg moet gaan, is dat een heel duidelijk signaal. Hiermee geeft de cliënt aan dat het op dat moment niet lukt om jou toe te laten. Dat is geen onwil, dat is onmacht. Op zo’n moment moet je, als ondersteuner, niet doordrammen. Dan stap je even uit de situatie en laat je zien dat je de ander begrijpt. Je verleent op dat moment zorg door even weg te gaan. Dat klinkt misschien tegenstrijdig, maar is wel precies hoe het werkt. Wanneer je je hiervan bewust bent en in contact bent met jezelf, dan straal je dat ook uit. Je laat de ander voelen dat je niet weggaat omdat je boos bent, je gaat weg om iemand te helpen. Doe je dit op tijd, hoeft de cliënt niet boos te worden en blijf jij ook rustig. Doordat de cliënt zich niet onveilig heeft hoeven voelen, kun je de draad later weer makkelijk oppakken. Als het dan wel lukt, geeft dat veel voldoening. Je hebt de cliënt precies die ondersteuning kunnen geven die nodig was. Nu kun je samen verder.”

Presentie geen methode

Het werken met methoden is binnen de zorg gemeengoed. Presentie is echter geen methode. Je krijgt geen concrete aanwijzingen of instructies die je moet opvolgen. Geen stappenplan. Presentie is een bepaalde manier van denken over de zorg. Het gaat om werken vanuit de relatie, aansluiten bij de ander en op hem of haar afstemmen. Dit is globaler en omvangrijker. Presentie stelt je een aantal vragen, zoals: Wanneer is zorg goed? Wat is mijn rol daarin? Waar ben ik voor en voor wie? Welke zorg hebben mensen eigenlijk nodig? Dit maakt presentie geen methode maar een benadering.”

Beheersmatig werken

Gerrit: “Wanneer het even niet lukt met een cliënt, kun je denken dat je regels moet gaan maken. Dat is iets wat je vaak ziet en niet alleen in de zorg. Daarmee wil ik niet zeggen dat er geen regels mogen zijn, maar ze moeten de cliënt wel dienen. Zo niet, kom je terecht in een beheersmatige manier van werken. Dan ga je werken vanuit de angst dat dingen fout kunnen gaan. Je gaat proberen de cliënt te beheersen en niet de situatie. En wie ben je dan eigenlijk aan het helpen? Vaak begrijpen cliënten dat beheersmatige helemaal niet en gaat het van kwaad tot erger. Wanneer ik ergens een nieuwe locatie start, begin ik met het zoeken naar mensen die het principe van niet beheersmatig werken, snappen. Zo bouw ik een kern voor het nieuwe team. Mensen die daar later aan toegevoegd worden, pakken het dan veel makkelijker op doordat anderen als voorbeeld dienen.”

Functioneel nietsdoen

Gerrit: “Een van dingen die begeleiders zich soms niet realiseren is dat ze bepaalde verwachtingen hebben van de cliënt. Impliciete verwachtingen. Dat kan al beginnen bij het binnenkomen in een appartement. Dan groet je elkaar. Toch? Dat kan al een verwachting zijn. Wanneer een cliënt voelt dat jij eigenlijk iets van hem wilt dat hij niet kan geven, kan dit al voor spanning zorgen. Soms zet je de eerste stap in een relatie met een cliënt door er alleen maar te zijn. Niets te verwachten. Niets te doen en je daar heel bewust van te zijn. ‘Functioneel nietsdoen’ noem ik dat. Je bent alleen aanwezig en verwacht niets van de cliënt. Ik zeg wel eens: ga alleen maar naar de cliënt toe. Alleen maar om er te zijn. Neem een boekje mee en ga zitten lezen. Kijk dan eens wat er gebeurt. Vaak gebeurt er helemaal niets. Je geeft de cliënt alle ruimte om in jouw omgeving te zijn wie hij is. Dat is het begin van de relatie. Van daaruit kun je verder bouwen. Het opbouwen en onderhouden van de relatie met de cliënt is de essentie van het werk. Daarbij moet je dan niet denken dat je geen vakkennis nodig hebt. Het is juist de vakkennis die je helpt de ander beter te begrijpen.”

Meer info: www.presentie.nl

Filmpje Presentie: Bewust Wageningen, Presentie wat is het?

Delen? Graag!

Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter
Share on email

Lees ook deze verhalen...

Vaste baan via jobcoaching

Sabrina Wijker is dertig jaar oud. Getrouwd en moeder van twee kinderen. Deed de MBO-2 opleiding tot secretarieel medewerker. Voor haar vrienden schreef ze cv’s en sollicitatiebrieven. En met succes!
Lees meer...

Creativiteit van de Vonder

'Oei, hier word je hebberig van!’ Dat gevoel krijg je al snel in de winkel van AC De Vonder. Een paar mooie kaarsen, leuke schaaltjes die de keramiekafdeling gemaakt heeft,
Lees meer...

Tommy, vrijwilliger bij 't Gilde

”Later word ik Minister van Buitenlandse Zaken.” Zo, dat is klare taal. Tommy Lekkerkerk is zestien jaar, vrijwilliger bij ’t Gilde in Bovenkarspel en heeft helder in zijn hoofd welk
Lees meer...
figuur op woelige golven

Psychose

Psychose: een verstoring van de realiteitstoetsing. Het brein is niet meer in staat om prikkels uit de binnen- en buitenwereld juist te interpreteren en te ordenen. Jacinta Bruin is Arts
Lees meer...

Vaste baan via jobcoaching

Sabrina Wijker is dertig jaar oud. Getrouwd en moeder van twee kinderen. Deed de MBO-2 opleiding tot secretarieel medewerker. Voor haar vrienden schreef ze cv’s en sollicitatiebrieven. En met succes!
lees meer...

Creativiteit van de Vonder

'Oei, hier word je hebberig van!’ Dat gevoel krijg je al snel in de winkel van AC De Vonder. Een paar mooie kaarsen, leuke schaaltjes die de keramiekafdeling gemaakt heeft,
lees meer...

Tommy, vrijwilliger bij 't Gilde

”Later word ik Minister van Buitenlandse Zaken.” Zo, dat is klare taal. Tommy Lekkerkerk is zestien jaar, vrijwilliger bij ’t Gilde in Bovenkarspel en heeft helder in zijn hoofd welk
lees meer...
figuur op woelige golven

Psychose

Psychose: een verstoring van de realiteitstoetsing. Het brein is niet meer in staat om prikkels uit de binnen- en buitenwereld juist te interpreteren en te ordenen. Jacinta Bruin is Arts
lees meer...

Postadres: Esdégé-Reigersdaal • Postbus 1065 • 1700 BB Heerhugowaard
Bezoekadres: J. Duikerweg 1 • 1703 DH Heerhugowaard
Telefoon: 0226 33 20 00 • info@esdege-reigersdaal.nl
Openingstijden: ma t/m vr: 8:00 – 17:30

:hover

 

Postadres:
Esdégé-Reigersdaal • Postbus 1065
1700 BB Heerhugowaard

Bezoekadres:

J. Duikerweg 1 • 1703 DH Heerhugowaard

0226 33 20 00 • info@esdege-reigersdaal.nl 

Openingstijden: ma t/m vr: 8:00 – 17:30

Copyright © 2020 – Esdégé-Reigersdaal
Browsericoon Esédége-Reigersdaal

Browser niet geschikt

De Internet Explorer browser is sterk verouderd en niet in staat om moderne websites als deze correct weer te geven.

   Sommige onderdelen van deze website zullen in Internet Explorer daarom niet goed functioneren.

Voor de beste ervaring gebruik een moderne browser zoals Google Chrome.

Visie Esdégé-Reigersdaal

Bij haptonomisch verplaatsen staat zelfredzaamheid altijd centraal. Vooral omdat het meer respectvol is voor de cliënt en de zorgverlener. Want te veel doen voor een cliënt in de zorg ontneemt hem zijn mogelijkheden en zijn eigenwaarde. Te veel doen voor cliënten is daarbij onnodig zwaar voor de begeleiders en plaatst hen in een rol waarin geen samenwerking kan ontstaan met de cliënt. Met haptonomisch verplaatsen is de zelfredzaamheid voelbaar, zichtbaar en overdraagbaar. Het biedt praktische vaardigheden om te leren hoe de zelfredzaamheid van de cliënt zo veel mogelijk behouden kan blijven.

Gentle Teaching

Gentle Teaching (McGee, 1992) is een methodiek die veel voorkomt bij het begeleiden van mensen met een verstandelijke beperking. De methodiek is gebaseerd op de Psychologie van wederzijdse afhankelijkheid. Hierbij gaat men ervan uit dat ieder mens de behoefte heeft zich verbonden te voelen met anderen in wederkerige en gelijkwaardige relaties. Bij Gentle Teaching is een veilige en liefdevolle relatie de basis voor de ontwikkeling van de cliënt.

De begrippen die bij Gentle Teaching centraal staan zijn:

  • We respecteren elkaar
  • We accepteren elkaar
  • We proberen elkaar te begrijpen
  • We waarderen elkaar
  • We geven elkaar zelfvertrouwen
  • We proberen elkaar vooruit te helpen
Totale Communicatie

Totale Communicatie is het ondersteunen en bevorderen van communicatie met diverse middelen zoals foto`s, pictogrammen, gebaren, verwijzers en geschreven taal. Totale Communicatie wordt vooral gebruikt bij mensen met een verstandelijke beperking, kinderen met spraak/taal moeilijkheden en bij mensen met afasie of dementie

Visie Esdégé-Reigersdaal

Esdégé-Reigersdaal is een visie gestuurde organisatie.

Onze visie:
Alle mensen zijn gelijkwaardig, elk mens is uniek.

Daarom heeft iedereen recht op:

  • respect
  • ontplooiing
  • een volwaardige plaats in de samenleving
  • relaties met andere mensen
  • eigen keuze


Dit betekent dat wij:

  • het individu respecteren
  • inspelen op de mogelijkheden van het individu
  • ondersteuning bieden bij het maken van keuzes
  • uitgaan van het gewone en speciale voorzieningen treffen waar nodig
  • ondersteuning bieden bij het aangaan en behouden van relaties
  • gericht zijn op een volwaardige plaats voor het individu in de samenleving


Volwaardig burgerschap van mensen met een beperking vinden wij belangrijk. Daarom werken we mee aan normalisatie en integratie. Mensen krijgen bij ons de ruimte om passende ondersteuning te organiseren. Zoveel mogelijk beslissingen worden genomen in de omgeving van de cliënt, waar immers de ondersteuningsvragen worden geformuleerd. Van medewerkers verwachten we dat ze cliënten vanuit deze visie respectvol ondersteunen.

Voorwaarden abonnement Bladeren

Begrippen

  • Bladeren
    Het tijdschrift met die titel, dat 4 maal per jaar wordt gemaakt en uitgegeven door Stichting Esdégé-Reigersdaal.
  • Abonnement
    Het abonnement is een éénmalige betaling die recht geeft op toezending van 4 opeenvolgende kwartaaluitgaven van Bladeren en heeft daardoor een looptijd van ongeveer één jaar.  

Bepalingen

  • Abonnees kunnen via e-mailadres bladeren@esdege-reigersdaal.nl contact opnemen met de redactie en administratie van Bladeren. 
  • Abonnees kunnen een adreswijziging doorgeven en klachten melden bij het niet ontvangen van Bladeren. 
  • Abonnees zijn verantwoordelijk voor het tijdig doorgeven van een adreswijziging.
  • Indien gewenst kan de verdere toezending van Bladeren worden stopgezet.
  • Er vindt geen terugbetaling plaats voor niet ontvangen nummers bij onjuiste adressering of bij het stopzetten van de toezending.
Privacy
De verkregen adresgegevens worden uitsluitend gebruikt voor het toezenden van Bladeren en ze worden niet beschikbaar gesteld aan derden. Het privacy reglement van Esdégé-Reigersdaal is van toepassing.

Privacyverklaringen

Video-interactie training

Door middel van korte video-opnames waarbij de interactie tussen cliënt en (cliënt) begeleider centraal staat proberen we te leren van de situatie, het eigen gedrag en gedrag van cliënt beter te begrijpen om vervolgens de volgende keer daar weer beter mee om te gaan. De video-interactie training richt zich op ‘klein kijken’, waarbij signalen van de cliënt nauwkeurig kunnen worden geobserveerd en geïnterpreteerd. De video-interactie training is gebaseerd op de methode van Heijkoop.

Visie Esdégé-Reigersdaal

Er wordt binnen Esdégé-Reigersdaal gewerkt met ondersteuningsplannen. In overleg met de cliënt en zijn/haar vertegenwoordiger wordt in het ondersteuningsplan een beeld van de cliënt geschetst en van wat hij/zij nodig heeft om prettig te kunnen functioneren. Jaarlijks wordt er geëvalueerd en waar nodig wordt het plan bijgesteld.

Omgevingszorg

Omgevingszorg gaat over de invloed van de omgeving op mensen met een beschadigd brein, waaronder dementie. Deze mensen worden in toenemende mate afhankelijk van prikkels uit de omgeving. De prikkelverwerking in het brein is verstoord. Hierdoor kan iemand zijn gedrag niet meer uit zichzelf sturen. Gedrag wordt meer en meer bepaald door de omgeving.

Een ongunstige omgeving speelt dan ook een belangrijke rol bij het ontstaan van onbegrepen (probleem)gedrag. Mensen met een beschadigd brein reageren vaak impulsief, reflexmatig en intuïtief op omgevingsprikkels. Bij omgeving kan worden gedacht aan: de fysieke omgeving, werk- en leefprocessen (waaronder de bejegening) en de dag- en tijdsbesteding.

Door de omgeving en het gedrag methodisch te observeren ontstaat inzicht in ontregelende situaties en storende prikkelbronnen. Dit geeft praktische handvatten voor optimale omgevingszorg: het toepassen van verbeteringen in de leefomgeving van mensen met een beschadigd brein. Het resultaat is een zichtbaar positieve uitwerking op het gevoel van welbevinden en veiligheid. De stress vermindert en niet begrepen (probleem) gedrag neemt af.

Werken met een vertrouwensrelatie

Een cliënt heeft vertrouwen in jou nodig voordat hij een band met je aangaat. Pas als er een wederzijdse band is, kun je hem of haar stimuleren zich open te stellen om op onderzoek uit te gaan, nieuwe ervaringen op te doen, relaties aan te gaan en zich op alle gebieden te ontwikkelen: lichamelijk, cognitief en sociaal-affectief. Een vertrouwensband is dus een belangrijk aspect van de relatie.

Active Support

Active Support is een ondersteuningsmethodiek speciaal ontwikkeld om cliënten actief te betrekken bij de dagelijkse gang van zaken zodat ze meer regie over hun leven krijgen. De methode gaat uit van een aantal algemene principes die van belang zijn voor een zo gewoon mogelijk leven:

  • deelnemen aan de samenleving
  • een netwerk van relaties hebben, waaronder familie en vrienden
  • deze relaties moeten van langere door zijn (continuïteit)
  • de kans krijgen om ervaringen op te doen en te leren
  • keuzemogelijkheden hebben en controle over het eigen bestaan
  • een zekere status krijgen en gerespecteerd worden
  • behandeld worden als een individu
Van de boer

Wij boeren op een ouderwetse, kleinschalige manier op het voormalig eiland Wieringen. De boerderij ligt aan de rand van een vogelgebied en staat op een erf van ongeveer 40 are. De boerderij ligt 200 meter van de weg af en de dichtstbijzijnde buur woont 500 meter verderop.

​Een groot deel van het land ligt direct bij de boerderij. De rest ligt verdeeld in 7 kleine stukjes over het mooie Wieringen. Deze stukken worden voornamelijk gebruikt voor hooi. Het hooi (gedroogd gras) maaien we in het voorjaar en de zomer en daarna staan onze schapen en jongvee op deze landjes. We gaan hier dan iedere dag heen om te kijken of het met het vee goed gaat en om water te brengen.

De nadruk van het bedrijf ligt op de fok van koeien. We hebben ieder jaar ongeveer 35 koeien, volwassen en jongvee. Onze koeien zijn Lakenvelders. De Lakenvelder is een zeldzaam, ouderwets vleesras. In heel Nederland lopen ongeveer nog 2000 van deze koeien. We zijn lid van het stamboek en we doen mee aan het fokprogramma. We houden onze koeien op een natuurlijke manier, de koeien worden zomers door de stier gedekt. De kalfjes worden meestal in het weiland geboren. Ze blijven bij de moeder totdat het weer slechter wordt en ze op stal gaan. Dan pas worden de kalfjes bij de moeders weggehaald. Overtallige dieren, meestal stierkalveren, brengen we op een natuurlijke manier groot. Deze dieren gaan naar een ambachtelijke slager in een dorp verderop.

Het vlees dat wij leveren wordt ‘vlees met een goed verhaal’ genoemd. Dit is eigenlijk een win-win situatie; de mensen kunnen genieten van het mooie landschap met de koeien en kalveren en ze kunnen een lekker stukje van datzelfde vlees halen bij de slager in de buurt. Ze weten dan dat het goed en verantwoord is gegroeid en behandeld.
Wij zijn dan ook nauw betrokken bij de natuur. We hebben veel land met een uitgestelde maaidatum waar de vogels rustig kunnen broeden. De boer is zelf ook vrijwilliger om dit allemaal in kaart te brengen en de vogels in de gaten te houden.

We zijn sinds kort ook bezig om met varkens te gaan fokken. Ook dit is een apart ras, het Pietrain varken. Het Pietrain varken is een goed varken om kleinschalig te houden en zo op een natuurlijke manier een goed stukje vlees te produceren.

Vanaf 2016 hebben een mooie grote groentetuin en in de zomer van 2017 hebben we zelf een kippenhok gebouwd waar nu 40 kippen (voornamelijk Leghorn) in rondscharrelen.

Methode Heijkoop

De methode Heijkoop helpt een cliënt beter te begrijpen waardoor er passende ondersteuning geboden kan worden. Middels vijf verschillende instrumenten wordt onderzocht hoe een cliënt functioneert. In dit onderzoek zijn verwanten en teamleden intensief betrokken. Op basis van observaties en analyse wordt gezocht naar andere mogelijkheden om met een cliënt om te gaan.

De methode maakt gebruik van vijf instrumenten:
1. Ontdekkend kijken
2. Functioneringsprofiel
3. Constructieve hantering probleemgedrag
4. Relatiedynamiek
5. Videotraining

Ontdekkend kijken
Ontdekkend kijken is een vorm van videoanalyse. Het is het basisinstrument van de Methode Heijkoop. Het instrument helpt begeleiders betekenisvol en onbevooroordeeld naar de cliënt te kijken en maakt hen bewust van de unieke lichaamstaal van de cliënt. Er ontstaat inzicht in de persoonlijke beleving en emoties, de manier van oriënteren, contact maken, communiceren, initiatieven nemen en de manier waarop de client oplossingen bedenkt.

Constructieve hantering probleemgedrag
Dit instrument helpt de begeleider om op moeilijke momenten, al dan niet met probleemgedrag, actief samen te werken met de cliënt. Het helpt de begeleider onderscheid te maken tussen de betekenis van het probleemgedrag voor de cliënt en de emotionele reacties van de begeleider op het probleemgedrag. Als de begeleider inziet wat het probleemgedrag betekent voor de cliënt, kan hij hem/haar helpen daar een andere oplossing voor te vinden.

Functioneringsprofiel
Dankzij het functioneringsprofiel wordt de begeleider zich bewust van de verwachtingen die de cliënt onbewust bij hem oproept. Het geeft de begeleider inzicht op grond waarvan hij de cliënt over- of onderschat. Doordat hij meer inzicht krijgt, kan hij zijn reacties beter afstemmen op wat de cliënt op een bepaald moment aankan. Daarmee voorkomt de begeleider veel stress bij de cliënt en zichzelf.

Relatiedynamiek
Het instrument relatiedynamiek brengt de dynamiek terug in een vastgelopen relatie tussen begeleider en cliënt. Het maakt de begeleider bewust van hoe hij zich opstelt ten opzichte van de cliënt, en van het beroep dat hij daarmee doet op de cliënt. Het omgekeerde geldt ook: hij krijgt meer oog voor het beroep dat de cliënt op hém doet.

Videotraining
Het instrument videotraining helpt de begeleider bij het ontwikkelen en zich eigen maken van relationele kwaliteiten. De begeleider leert zichzelf feedback geven op de relationele kwaliteit die hij zelf heeft uitgekozen. Die gaat hij/zij oefenen in de praktijk, mèt de cliënt. Van die begeleidingssituatie worden video-opnames gemaakt, die na afloop besproken worden.

Bron: Heijkoop-academy

Beleven in muziek (BIM)

BiM, Beleven in Muziek, stimuleert het ervaren van het lichaam door de muziek te laten voelen. Doelgericht in te zetten voor o.a. contact, communicatie, alertheid, ontspanning, plezier. BiM draagt ook bij aan de muzikale ontwikkeling.

Op speciaal ontwikkelde muziek wordt de deelnemer door de BiM gever aangeraakt met speciale objecten zoals ballen, zacht handschoenen of veren. Ieder muziekstuk heeft zijn eigen bewegingen en objecten. Ook wordt soms gewerkt met etherische oliën.

Financieringsmogelijkheden

De jobcoaches hebben ruime kennis op het gebied van wet- en regelgeving en de financiering van trajecten. Zij kunnen je alles vertellen of je in aanmerking komt voor ondersteuning van een jobcoach.

Wet Langdurige Zorg (WLZ), aanvraag bij CIZ
De Wet Langdurige Zorg is er voor mensen die intensieve begeleiding en nabijheid nodig hebben. Een indicatie voor dagbesteding wordt afgegeven door het Centrum indicatie Zorg (CIZ).

Sociaal Activering traject, aanvraag UWV
Sociale activering is bedoeld als een voorbereidingsperiode op een betaalde baan met behoud van uitkering. De duur van het traject is maximaal 1 jaar. Dit traject wordt onder andere ingezet om te participeren in de maatschappij, zelfvertrouwen op te bouwen en werkervaring op te doen. Tevens wordt er aandacht besteed aan sollicitatievaardigheden en kan onderzocht worden welke beroepen passend zijn.

Individueel Re-integratie traject (IRO), aanvraag UWV
Het doel van het IRO traject is het verkrijgen van een passende betaalde baan. De jobcoach zal jou begeleiden en ondersteunen bij het vinden en behouden van een geschikte baan.

Persoonlijke Ondersteuning (PO), aanvraag UWV
Indien je een betaalde baan hebt en je hebt hierbij extra ondersteuning nodig dan kun je aanspraak maken op een traject Persoonlijke Ondersteuning/ Jobcoaching. Denk hierbij aan onder andere het trainen van werknemersvaardigheden. Voor meer informatie over dit traject en de eventuele aanvraag kan je terecht bij een jobcoach.

WMO (Wet Maatschappelijke Ondersteuning), aanvraag gemeente
De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van de wet maatschappelijke ondersteuning, de WMO. Deze wet omvat activiteiten die het je mogelijk maken om mee te doen in de samenleving, bijvoorbeeld vrijwilligerswerk. Voor meer informatie verwijzen wij je naar de website van de gemeente.

Eigen bijdrage
Gemeenten mogen voor de ondersteuning die zij bieden een eigen bijdrage vragen.
Op de website van het CAK kunt u een indicatie krijgen van de hoogte van de eigen bijdrage.

LACCS

Het LACCS-programma richt zich op de kwaliteit van leven van cliënten met EVMB. Binnen het programma wordt er aan de hand van vijf gebieden gekeken hoe goed het leven van de cliënt is. De vijf gebieden sluiten aan bij algemene menselijke behoeften. De gebieden zijn:

  • Lichamelijk welzijn
  • Alertheid
  • Contact
  • Communicatie
  • Stimulerende tijdsbesteding

Door bewust te kijken naar deze vijf gebieden en hoe ze voor een cliënt verbeterd kunnen worden, werken alle betrokken samen aan een goed leven voor de cliënt. Per gebied zijn er een aantal waarden geformuleerd die helpen om concreet te kijken naar de kwaliteit van het leven van de cliënt. De vijf LACCS-gebieden zijn allen even belangrijk.

Het LACCS-programma kenmerkt zich door een zeer cliëntgerichte ondersteuning. De vijf gebieden hebben een directe relatie met het dagelijks leven van de cliënt. Het zien van ontwikkelmogelijkheden, hoe klein dan ook, speelt binnen het LACCS-programma een belangrijke rol.

Meer info: